Hiện tượng nền nhà sau khi cán bị nứt nẻ, ộp ẹp hoặc bong tróc lớp men gạch là những lỗi thi công cực kỳ phổ biến tại các công trình dân dụng hiện nay. Phần lớn các sự cố này đều bắt nguồn từ những sai sót nghiêm trọng trong quá trình đong đếm nguyên liệu. Nếu không kiểm soát kỹ tỷ lệ trộn vữa cán nền, bề mặt sàn rất dễ bị biến dạng dưới tác động của nhiệt độ và tải trọng sinh hoạt hàng ngày.
Hậu quả nghiêm trọng khi trộn vữa cán nền sai tỷ lệ
Vữa cán nền là sự kết hợp cơ học và hóa học giữa xi măng, cát và nước. Khi một trong ba thành phần này bị lệch pha so với tiêu chuẩn, cấu trúc của lớp vữa sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng:- Vữa quá nhiều xi măng (vữa quá "già"): Nhiều người lầm tưởng cho càng nhiều xi măng thì nền càng chắc. Tuy nhiên, lượng xi măng dư thừa khi thủy hóa sẽ tỏa nhiều nhiệt, dẫn đến hiện tượng co ngót thể tích mạnh mẽ. Hệ quả là bề mặt nền xuất hiện các vết nứt chân chim dày đặc ngay sau khi khô.
- Vữa quá ít xi măng (vữa quá "non"): Khi lượng xi măng không đủ bao bọc các hạt cát, liên kết nội tại của vữa sẽ cực kỳ yếu. Nền nhà sau khi cán xong rất dễ bị bở, phát sinh nhiều bụi cát khi quét dọn (hiện tượng xốp vữa) và không đủ khả năng chịu lực nén.
- Thừa hoặc thiếu nước: Quá nhiều nước làm giảm mật độ phân tử trong vữa, sau khi nước bay hơi sẽ để lại vô số lỗ rỗng li ti khiến nền bị yếu và dễ thấm. Ngược lại, thiếu nước khiến xi măng không thể thủy hóa hoàn toàn, làm giảm cường độ bám dính của lớp vữa cán vào sàn bê tông cốt thép cốt nền.
Những sai lầm thường gặp của thợ xây khi định lượng
Trong thực tế thi công tại các công trình nhỏ lẻ, việc kiểm soát chất lượng phối trộn thường bị xem nhẹ do thói quen làm việc cảm tính của người thợ:Đong vật liệu theo kiểu "áng chừng" bằng xẻng
Đây là thói quen xấu phổ biến nhất. Thay vì dùng dụng cụ đong tiêu chuẩn như thùng sơn, thợ xây thường dùng xẻng để xúc trực tiếp xi măng và cát vào máy trộn. Kích thước xúc mỗi lần của xẻng không hề đồng đều, dẫn đến việc sai lệch nghiêm trọng về lượng cát và xi măng giữa các mẻ trộn khác nhau trên cùng một mặt sàn.Không bù trừ độ ẩm của cát thực tế
Cát để ngoài bãi chứa thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết. Cát sau khi trời mưa tích trữ một lượng nước rất lớn bên trong. Nếu người thợ vẫn giữ nguyên lượng nước đổ vào mẻ trộn như khi dùng cát khô, hỗn hợp vữa cán sẽ lập tức bị nhão nhoét, làm mất đi tính liên kết và kéo dài thời gian đông kết của nền.Bỏ qua công đoạn bảo dưỡng sau khi cán nền
Cán nền xong không có nghĩa là công việc đã hoàn tất. Quá trình thủy hóa của xi măng cần độ ẩm liên tục trong những ngày đầu. Nếu không tưới nước bảo dưỡng, lớp vữa mỏng phía trên sẽ bị mất nước nhanh do gió và ánh nắng, dẫn đến việc thay đổi đột ngột tỷ lệ trộn vữa cán nền trong cấu trúc ẩm, gây ra hiện tượng nứt toác bề mặt diện rộng.
Giải pháp kiểm soát chất lượng trộn vữa tại công trình
Để ngăn ngừa triệt để các vết nứt và đảm bảo độ bền tuyệt đối cho sàn nhà, chủ nhà hoặc giám sát công trình cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp kiểm soát sau:- Bắt buộc sử dụng hộc đong hoặc xô đong tiêu chuẩn: Tuyệt đối không cho phép thợ trộn vữa bằng phương pháp đếm xẻng. Hãy chuẩn bị sẵn các vỏ thùng sơn 18 lít sạch để làm thước đo định lượng chung cho cả công trình.
- Kiểm tra độ dẻo bằng phương pháp thủ công: Sau khi trộn, hãy lấy một nắm vữa bóp chặt trong lòng bàn tay rồi buông ra. Nếu vữa giữ nguyên hình dáng nắm tay mà không bị vỡ vụn, đồng thời không có nước rỉ qua kẽ tay, đó là hỗn hợp đạt độ ẩm tối ưu.
- Tưới nước bảo dưỡng đúng chu kỳ: Sau khi cán nền từ 12 đến 24 giờ (khi bề mặt đã se cứng và có thể đi lại nhẹ nhàng), hãy tiến hành phun sương tưới nước bảo dưỡng đều đặn ít nhất 2 lần/ngày trong vòng 3 ngày liên tiếp.
