Mái tôn cũ thường gặp đồng thời nhiều vấn đề như dột nước, rỉ sét, bong sơn, lỏng vít, hở mí và nóng bức. Nếu chỉ xử lý một vài điểm dột nhỏ, mái có thể tiếp tục xuống cấp ở những khu vực khác. Vì vậy, chống thấm mái tôn cũ cần được xem là quá trình phục hồi tổng thể, không chỉ là vá tạm vài lỗ thủng.
Sau nhiều năm sử dụng, bề mặt tôn bị tác động liên tục bởi nắng, mưa, bụi bẩn, hơi ẩm và hóa chất trong không khí. Lớp sơn bảo vệ bên ngoài dần mất tác dụng, để lộ phần kim loại bên trong. Khi gặp nước mưa, kim loại bị oxy hóa và hình thành rỉ sét. Ban đầu chỉ là các đốm nhỏ, sau đó lan rộng thành mảng lớn, làm tôn mỏng dần và dễ thủng.
Dấu hiệu mái tôn cũ cần chống thấm gồm:
Với mái tôn cũ, bước khảo sát rất quan trọng. Cần xác định mái còn đủ khả năng phục hồi hay phải thay mới một phần. Nếu tôn chỉ rỉ nhẹ, chưa mục, chưa thủng nhiều, có thể xử lý bằng cách làm sạch rỉ, sơn chống gỉ và phủ lớp chống thấm. Nếu tôn đã mục nát, chỉ cần chạm nhẹ đã vỡ hoặc có quá nhiều lỗ thủng, thay tôn là phương án hợp lý hơn.
Quy trình chống thấm mái tôn cũ nên bắt đầu bằng việc vệ sinh toàn bộ bề mặt. Bụi bẩn, rong rêu, lớp sơn cũ bong tróc và rỉ sét phải được loại bỏ bằng bàn chải sắt, máy chà hoặc thiết bị phù hợp. Đây là bước nhiều người bỏ qua, nhưng lại quyết định độ bám dính của lớp chống thấm. Bề mặt càng sạch, vật liệu càng bám chắc và bền hơn.
Sau khi vệ sinh, cần xử lý rỉ sét. Các vùng rỉ nhẹ có thể chà sạch rồi phủ sơn chống gỉ. Với vùng rỉ nặng, nên kiểm tra độ chắc của tôn. Nếu tôn còn cứng, có thể gia cường bằng lưới polyester và sơn chống thấm đàn hồi. Nếu tôn đã mủn, nên cắt bỏ hoặc thay tấm tôn mới.
Tiếp theo là xử lý vít tôn. Mái cũ thường có rất nhiều vít bị lỏng hoặc gioăng cao su đã chai. Cách làm đúng là thay vít hỏng, siết lại vít lỏng và phủ keo chống thấm lên đầu vít. Không nên bắn thêm vít bừa bãi vì có thể tạo thêm lỗ xuyên mái, làm tăng nguy cơ thấm nước.
Các mối nối tôn cần được kiểm tra kỹ. Nếu khe nối bị hở, nên dùng keo PU hoặc băng keo chống thấm chuyên dụng để bịt kín. Với đường nối dài, có thể dán băng keo butyl rồi phủ sơn chống thấm bên ngoài. Cách này tạo thành lớp bảo vệ kép, vừa kín nước vừa chịu co giãn tốt.
Khe tiếp giáp tường là điểm rất dễ dột trên mái tôn cũ. Nhiều công trình chỉ dùng hồ xi măng trám sơ sài, sau thời gian ngắn lớp hồ nứt ra do tôn co giãn. Với vị trí này, nên dùng vật liệu đàn hồi hoặc làm thêm tấm tôn úp, máng hắt để dẫn nước ra ngoài. Nếu tường bị nứt, cần xử lý cả phần tường, không chỉ xử lý phần mái.
Sau khi các điểm yếu đã được gia cố, có thể phủ sơn chống thấm mái tôn toàn bộ bề mặt. Lớp sơn này giúp tạo màng đàn hồi, che phủ các khe nhỏ, giảm hấp thụ nước và hỗ trợ chống nóng ở mức nhất định. Nên thi công đủ số lớp theo khuyến nghị của nhà sản xuất, không pha loãng quá mức để tiết kiệm vì sẽ làm giảm hiệu quả.
Một số sai lầm cần tránh khi chống thấm mái tôn cũ:
Chi phí chống thấm mái tôn cũ phụ thuộc vào diện tích mái, mức độ rỉ sét, số lượng điểm dột, vật liệu sử dụng và độ khó thi công. Mái càng xuống cấp nặng thì chi phí càng cao. Tuy nhiên, nếu xử lý sớm khi mới có dấu hiệu rỉ nhẹ hoặc dột nhỏ, chi phí sẽ thấp hơn nhiều so với khi phải thay toàn bộ mái.
Sau nhiều năm sử dụng, bề mặt tôn bị tác động liên tục bởi nắng, mưa, bụi bẩn, hơi ẩm và hóa chất trong không khí. Lớp sơn bảo vệ bên ngoài dần mất tác dụng, để lộ phần kim loại bên trong. Khi gặp nước mưa, kim loại bị oxy hóa và hình thành rỉ sét. Ban đầu chỉ là các đốm nhỏ, sau đó lan rộng thành mảng lớn, làm tôn mỏng dần và dễ thủng.
Dấu hiệu mái tôn cũ cần chống thấm gồm:
- Nước nhỏ xuống trần khi mưa lớn.
- Mái có nhiều vệt rỉ màu nâu đỏ.
- Đầu vít tôn bị lỏng, gioăng cao su mục.
- Mối nối giữa các tấm tôn bị hở.
- Keo cũ bong, nứt, mất đàn hồi.
- Máng xối rỉ nước hoặc tràn ngược.
- Trong nhà có mùi ẩm, trần bị ố vàng.
- Tôn phát tiếng kêu lớn khi gió mạnh.
Với mái tôn cũ, bước khảo sát rất quan trọng. Cần xác định mái còn đủ khả năng phục hồi hay phải thay mới một phần. Nếu tôn chỉ rỉ nhẹ, chưa mục, chưa thủng nhiều, có thể xử lý bằng cách làm sạch rỉ, sơn chống gỉ và phủ lớp chống thấm. Nếu tôn đã mục nát, chỉ cần chạm nhẹ đã vỡ hoặc có quá nhiều lỗ thủng, thay tôn là phương án hợp lý hơn.
Quy trình chống thấm mái tôn cũ nên bắt đầu bằng việc vệ sinh toàn bộ bề mặt. Bụi bẩn, rong rêu, lớp sơn cũ bong tróc và rỉ sét phải được loại bỏ bằng bàn chải sắt, máy chà hoặc thiết bị phù hợp. Đây là bước nhiều người bỏ qua, nhưng lại quyết định độ bám dính của lớp chống thấm. Bề mặt càng sạch, vật liệu càng bám chắc và bền hơn.
Sau khi vệ sinh, cần xử lý rỉ sét. Các vùng rỉ nhẹ có thể chà sạch rồi phủ sơn chống gỉ. Với vùng rỉ nặng, nên kiểm tra độ chắc của tôn. Nếu tôn còn cứng, có thể gia cường bằng lưới polyester và sơn chống thấm đàn hồi. Nếu tôn đã mủn, nên cắt bỏ hoặc thay tấm tôn mới.
Tiếp theo là xử lý vít tôn. Mái cũ thường có rất nhiều vít bị lỏng hoặc gioăng cao su đã chai. Cách làm đúng là thay vít hỏng, siết lại vít lỏng và phủ keo chống thấm lên đầu vít. Không nên bắn thêm vít bừa bãi vì có thể tạo thêm lỗ xuyên mái, làm tăng nguy cơ thấm nước.
Các mối nối tôn cần được kiểm tra kỹ. Nếu khe nối bị hở, nên dùng keo PU hoặc băng keo chống thấm chuyên dụng để bịt kín. Với đường nối dài, có thể dán băng keo butyl rồi phủ sơn chống thấm bên ngoài. Cách này tạo thành lớp bảo vệ kép, vừa kín nước vừa chịu co giãn tốt.
Khe tiếp giáp tường là điểm rất dễ dột trên mái tôn cũ. Nhiều công trình chỉ dùng hồ xi măng trám sơ sài, sau thời gian ngắn lớp hồ nứt ra do tôn co giãn. Với vị trí này, nên dùng vật liệu đàn hồi hoặc làm thêm tấm tôn úp, máng hắt để dẫn nước ra ngoài. Nếu tường bị nứt, cần xử lý cả phần tường, không chỉ xử lý phần mái.
Sau khi các điểm yếu đã được gia cố, có thể phủ sơn chống thấm mái tôn toàn bộ bề mặt. Lớp sơn này giúp tạo màng đàn hồi, che phủ các khe nhỏ, giảm hấp thụ nước và hỗ trợ chống nóng ở mức nhất định. Nên thi công đủ số lớp theo khuyến nghị của nhà sản xuất, không pha loãng quá mức để tiết kiệm vì sẽ làm giảm hiệu quả.
Một số sai lầm cần tránh khi chống thấm mái tôn cũ:
- Chỉ bôi keo lên vị trí nước nhỏ trong nhà.
- Thi công khi mái còn ẩm hoặc chưa làm sạch rỉ sét.
- Dùng xi măng để trám trực tiếp lên tôn.
- Dán băng keo thường thay cho băng keo chống thấm.
- Không xử lý vít tôn cũ.
- Phủ sơn chống thấm lên bề mặt bong tróc.
- Không kiểm tra máng xối và cổ thoát nước.
Chi phí chống thấm mái tôn cũ phụ thuộc vào diện tích mái, mức độ rỉ sét, số lượng điểm dột, vật liệu sử dụng và độ khó thi công. Mái càng xuống cấp nặng thì chi phí càng cao. Tuy nhiên, nếu xử lý sớm khi mới có dấu hiệu rỉ nhẹ hoặc dột nhỏ, chi phí sẽ thấp hơn nhiều so với khi phải thay toàn bộ mái.
